1. รายละเอียดกิจกรรมและการดำเนินงานรายไตรมาส

ไตรมาสปัจจุบัน (ไตรมาสที่ 3/2569: เมษายน - มิถุนายน 2569)

       กิจกรรมที่ 1  คุณค่าชาป่า  การปลูกและดูแลรักษาชาป่าเชิงอนุรักษ์

• ใคร (ผู้ดำเนินกิจกรรม): นางสาวพรรณรวี กาวิชัย (เจ้าหน้าที่โครงการหน่วยบ่มเพาะฯ) ร่วมกับ นางสาวกมลฉัตร ศรีวิชัย (กรรมการผู้จัดการบริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด) ในฐานะผู้เชี่ยวชาญ/ที่ปรึกษาธุรกิจ

• ทำอะไร: ลงพื้นที่บริการให้คำปรึกษาเชิงลึก (Site Visit & Coaching) ในกิจกรรมที่ 1 "คุณค่าชาป่า การปลูกและดูแลรักษาชาป่าเชิงอนุรักษ์" เพื่อให้คำแนะนำเทคนิคการปลูก การดูแลรักษาแบบไม่ทำลายป่า และการเตรียมความพร้อมยกระดับสู่มาตรฐานอินทรีย์

• ที่ไหน: พื้นที่วิสาหกิจชุมชนบริการท่องเที่ยวเชิงเกษตรม่อนเงาะ ตำบลเมืองก๋าย อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

• ผู้ร่วมกิจกรรมและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders):

  • ผู้รับคำปรึกษา/ร่วมกิจกรรม: นางสาวยุพิน ปราโมทย์ (เลขานุการกลุ่มฯ) และ นายเกรียงศักดิ์ นามวงศ์พรหม (ที่ปรึกษากลุ่มฯ)

  • ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: เกษตรกรผู้ปลูกชาป่าในชุมชนตำบลเมืองก๋าย, ชุมชนม่อนเงาะ (ได้รับประโยชน์จากการรักษาป่าและท่องเที่ยว), และบริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด (ในฐานะพันธมิตรธุรกิจ/ผู้รับซื้อในอนาคต)

แผนที่จะทำในไตรมาสต่อไป ( ไตรมาสที่ 4/2569: กรกฎาคม - กันยายน 2569)

• กิจกรรมหลัก: จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ "ยกระดับชาป่าม่อนเงาะ สู่มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS)"  เป้าหมาย จำนวนแปลงชาป่ารับรองมาตรฐานเกาตรอินทรีย์ 4 แปลง 

• แนวทางการดำเนินงาน:

  1. ประสานงานเชิญวิทยากรผู้เชี่ยวชาญด้านเกษตรอินทรีย์ PGS (เช่น จากเครือข่าย PGS เชียงใหม่) มาร่วมให้ความรู้

  2. นัดหมายเกษตรกรแกนนำและสมาชิกผู้ปลูกชาป่าในพื้นที่เข้าร่วมอบรม

  3. จัดทำ Workshop ภาคทฤษฎี (เกณฑ์มาตรฐาน/การจดบันทึกฟาร์ม) และภาคปฏิบัติ (การตรวจประเมินแปลงตัวอย่าง ณ พื้นที่จริง)

  4. จัดตั้งคณะกรรมการตรวจประเมินภายในชุมชนเบื้องต้นเพื่อเตรียมความพร้อมในการยื่นขอรับการคัดเลือก PGS

2. ผลสัมฤทธิ์ของกิจกรรม (ทำแล้วได้อะไร)

• ทำแล้วได้อะไร: ชุมชนได้รับแนวทางที่ถูกต้องในการจัดการชาป่าให้เติบโตร่วมกับผืนป่าอย่างยั่งยืน ลดการใช้สารเคมี และเห็นแนวทางในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ชาผ่านการรับรองมาตรฐานเพื่อเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงเกษตร

ผลผลิต (Outputs) - สิ่งที่เกิดขึ้นทันทีหลังสิ้นสุดกิจกรรม

• เกิดชุดองค์ความรู้/ข้อแนะนำเบื้องต้นด้านการปลูกและดูแลรักษาชาป่าเชิงอนุรักษ์ จำนวน 1 ชุด

• แกนนำวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรม่อนเงาะ จำนวน 2 ท่าน ได้รับคำปรึกษาและแนวทางการพัฒนาแปลงชาโดยตรง

• มีข้อเสนอแนะ/แผนความต้องการในการเชิญวิทยากร PGS เพื่อขับเคลื่อนกลุ่มในระยะต่อไป จำนวน 1 แผนงาน

ผลลัพธ์ (Outcomes) - ประโยชน์ที่เกิดขึ้นต่อเนื่องหรือการเปลี่ยนแปลง

• แกนนำชุมชนมีความรู้ความเข้าใจและตระหนักถึงมูลค่าของชาป่าเชิงอนุรักษ์ พร้อมที่จะนำไปถ่ายทอดให้แก่สมาชิกในกลุ่ม

• เกิดความร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรมระหว่างหน่วยบ่มเพาะวิสาหกิจฯ, ภาคเอกชน (บริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด), และวิสาหกิจชุมชนในการร่วมกันขับเคลื่อนมาตรฐานเกษตรอินทรีย์

• แปลงปลูกชาป่าในพื้นที่ตำบลเมืองก๋ายมีแนวโน้มได้รับการพัฒนาเข้าเกณฑ์มาตรฐานอินทรีย์ ซึ่งจะช่วยยกระดับรายได้และสร้างจุดขายด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่แข็งแกร่งขึ้น

•  

• กิจกรรมที่ 2 ผลิตภัณฑ์ชุมชน การพัฒนากระบวนการแปรรูปชาป่า

• • ใคร (ผู้ดำเนินกิจกรรม): นางสาวพรรณรวี กาวิชัย (เจ้าหน้าที่โครงการหน่วยบ่มเพาะฯ) ร่วมกับ นางสาวกมลฉัตร ศรีวิชัย (กรรมการผู้จัดการบริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด) ในฐานะที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์

  • ทำอะไร: ลงพื้นที่บริการให้คำปรึกษาเชิงลึกและจัดกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปสมุนไพร ภายใต้หัวข้อหลัก "ผลิตภัณฑ์ชุมชน: การพัฒนากระบวนการแปรรูปชาป่าและการยกระดับทรัพยากรท้องถิ่น" โดยแบ่งเป็น 5 หัวข้อหลัก และการอบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ดังนี้:

    1. การผลิตและการแปรรูปชาอัสสัมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ: ให้คำแนะนำเทคนิคการเก็บเกี่ยว การผึ่ง การนวด การหมัก การคั่ว และการอบ เพื่อรสชาติที่คงที่ตามมาตรฐาน

    2. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาอัสสัม: การจำแนกเกรดชา (ชาใบ, ชาซอง, ชาผง) และการพัฒนาบรรจุภัณฑ์

    3. นวัตกรรมการเบลนด์ชา: เทคนิคการนำฝักวานิลลาแห้ง สารสกัด หรือกลิ่นระดับ Food Grade มาปรุงแต่งกลิ่นกับชาอัสสัมในสัดส่วนที่ลงตัว ไม่ให้กลบเอกลักษณ์ของชาป่า

    4. การสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Creation): การถ่ายทอดเทคโนโลยีแปรรูปสารสกัดจากใบเมี่ยง (ต้านอนุมูลอิสระและบำรุงผิว) เป็นผลิตภัณฑ์ Amenities 4 ชนิด ได้แก่ แชมพู ครีมอาบน้ำ โลชั่น และก้านไม้หอมปรับอากาศ เพื่อนำไปใช้เป็นผลิตภัณฑ์ต้อนรับในโฮมสเตย์

    5. การสร้างเรื่องราว (Storytelling) และการตลาด: การสร้างแบรนด์เชื่อมโยงกับวิถีธรรมชาติม่อนเงาะ และจัดมุมสินค้าของที่ระลึกในโฮมสเตย์เพื่อสร้างรายได้เสริม

  • ที่ไหน: พื้นที่วิสาหกิจชุมชนบริการท่องเที่ยวเชิงเกษตรม่อนเงาะ ตำบลเมืองก๋าย อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

  • ผู้ร่วมกิจกรรมและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders):

    • ผู้รับคำปรึกษา/ร่วมกิจกรรม: นางสาวยุพิน ปราโมทย์ (เลขานุการกลุ่มฯ), นายเกรียงศักดิ์ นามวงศ์พรหม (ที่ปรึกษากลุ่มฯ) และกลุ่มเกษตรกร/สมาชิกวิสาหกิจชุมชนม่อนเงาะที่สนใจเป็นนวัตกรท้องถิ่น

    • ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: สมาชิกกลุ่มโฮมสเตย์ม่อนเงาะ (มีผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ไว้บริการและจำหน่าย), นักท่องเที่ยว (ได้รับประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงอาหารและสุขภาพ), และบริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด (พันธมิตรผู้ช่วยพัฒนาสูตรและเตรียมขยายผลเชิงพาณิชย์)

  2. ผลสัมฤทธิ์ของกิจกรรม (ทำแล้วได้อะไร)

  • ทำแล้วได้อะไร: ชุมชนสามารถยกระดับจากการปลูก/เก็บชาป่าแบบดั้งเดิม สู่การเป็นนวัตกรผู้แปรรูปสารสกัดใบเมี่ยงเป็นเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกระดับพรีเมียม ช่วยสร้างจุดขายที่โดดเด่นและสร้างรายได้หมุนเวียนให้แก่ธุรกิจโฮมสเตย์ในชุมชน

  ผลผลิต (Outputs)

  • เกิดต้นแบบผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ปรับอากาศจากสารสกัดใบเมี่ยงจำนวน 4 ผลิตภัณฑ์ (แชมพู, ครีมอาบน้ำ, โลชั่น, ก้านไม้หอม)

  • [บรรลุเป้าหมาย อย.] ได้คัดเลือกผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้นแบบจำนวน 1 รายการ (แนะนำเป็น โลชั่นทามือ/บำรุงผิวจากสารสกัดใบเมี่ยง หรือ ครีมอาบน้ำใบเมี่ยง) เพื่อนำเข้าสู่กระบวนการปรับปรุงสูตรมาตรฐาน โรงงานผลิตมาตรฐาน และเตรียมยื่นเอกสารขอรับเลขจดแจ้ง/รับรองจาก อย. ต่อไป

  • เกิด "นวัตกรชุมชน" หรือผู้นำในการผลิตและถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปในท้องถิ่น อย่างน้อย 1-2 คน

  ผลลัพธ์ (Outcomes)

  • วิสาหกิจชุมชนม่อนเงาะมีผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางที่มีอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น (Storytelling) ปลอดภัย และได้มาตรฐาน สามารถนำไปใช้เป็นของต้อนรับ (Amenities) และวางจำหน่ายในโฮมสเตย์ได้อย่างเป็นรูปธรรม

  • เกิดแนวคิดการเชื่อมโยง ท่องเที่ยวเชิงเกษตรนิเวศ x วัฒนธรรมชาป่า x สุขภาพ (Wellness) ที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มกำลังซื้อสูง

  • ทรัพยากรใบเมี่ยง/ชาป่าที่เหลือทิ้งในท้องถิ่นได้รับการเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ ช่วยลดของเสียและเพิ่มรายได้เสริมให้แก่ครัวเรือนในชุมชนตำบลเมืองก๋าย

  3. แผนที่จะทำในไตรมาสต่อไป (ไตรมาสที่ 4: กรกฎาคม - กันยายน 2569)

  1. กระบวนการขอรับรอง อย. (เครื่องสำอางโฮมสเตย์): ประสานงานร่วมกับบริษัท เนเชอรัล ฮัก แอนด์ เฮิร์บ จำกัด ในการปรับปรุงสูตรขั้นสุดท้าย ส่งตรวจวิเคราะห์ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางใบเมี่ยงที่คัดเลือกไว้ 1 รายการ และยื่นเอกสารขอจดแจ้งอนุมัติเลข อย. เครื่องสำอาง

  2. การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และการสร้างแบรนด์ (Packaging & Branding): ออกแบบฉลากผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และสื่อประชาสัมพันธ์ (Storytelling Card) ที่ระบุเลข อย. อย่างถูกต้อง เพื่อพร้อมใช้งานในโฮมสเตย์และวางจำหน่ายในไตรมาสถัดไป

  3. การทดสอบตลาดและระบบบริการ (Market Testing): นำผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่ผ่านการพัฒนา (รวมถึงชาอัสสัมกลิ่นวานิลลา) ไปทดลองให้บริการจริงแก่กลุ่มนักท่องเที่ยวในโฮมสเตย์เครือข่ายม่อนเงาะ เพื่อเก็บข้อมูลความพึงพอใจและนำมาปรับปรุงก่อนการผลิตเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบ

• https://drive.google.com/drive/folders/1YiJe0c7aPFA1AONtwdz4yQSfmKWzqa08?usp=sharing