กปว. #กองส่งเสริมและประสานเพื่อประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

รหัสโครงการ

6429

ผู้รับผิดชอบโครงการ

ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง 082-465-6297

หน่วยงาน

มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย

ชื่อโครงการ

การพัฒนานวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูกลั่นจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย

พิกัด

ละติจูด : 20.041855 ลองติจูด : 99.863726

ผู้รับผิดชอบ

วัตถุประสงค์

1. การพัฒนาโมเดลธุรกิจและช่องทางการตลาด โดยใช้เครื่องมือ Business Model Canvas และเทคโนโลยีการตลาดสมัยใหม่ (Martech) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินธุรกิจ การขาย และการเข้าถึงลูกค้า 2. การพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ ด้วยแนวคิด Design Thinking เพื่อสร้างการรับรู้ต่อแบรนด์ สะท้อนเอกลักษณ์ของสับปะรด GI และเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตทางการเกษตร 3. การพัฒนากระบวนการผลิตและเตรียมความพร้อมด้านกฎหมาย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและกำลังการผลิตสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด รวมถึงการยื่นขออนุญาตผลิตและจำหน่าย

ตัวชี้วัด

งบประมาณอนุมัติ

168,000

งบประมาณที่ใช้

168,000

งบประมาณที่เหลือ

ใช้หมด

ข้อเสนอโครงการ

2025819101381.pdf

รายงานฉบับสมบูรณ์

2026161650371.pdf

ยืนยันโครงการ

30/09/2568

ผู้รับบริการ(แผน)

ผู้รับบริการ(จริง)

ติดตามผล

นำไปใช้ประโยชน์

มูลค่าทางเศรษฐกิจ

ความพึงพอใจ

ปัจจัยนำเข้า

ผลผลิต

แผน

ผล สรุปผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัดปี 2568 ผลการดำเนินงานในปีที่ 2 สามารถบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ในข้อเสนอโครงการได้ทุกรายการ โดยมีรายละเอียดเปรียบเทียบระหว่างค่าเป้าหมายและผลการดำเนินงานจริง สรุปผลการดำเนินงานโครงการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ประสบความสำเร็จอย่างสูงโดยสามารถบรรลุและเกินกว่าค่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ในทุกตัวชี้วัดสำคัญ ในด้านการพัฒนาทุนมนุษย์ โครงการสามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด รวมถึงให้ความรู้ด้านกฎหมาย มาตรฐานการผลิต (GMP/อย.) และการออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้แก่สมาชิกกลุ่มและผู้เข้าร่วมรวม 12 ท่าน ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ 10 ท่านในทุกรายการ ด้านการพัฒนานวัตกรรมได้มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีการกลั่นด้วยหอกลั่นขนาดไม่เกิน 5 แรงม้า และการวางระบบมาตรฐาน GMP ได้ตามแผนงานที่วางไว้ ในเชิงเศรษฐกิจและการตลาด โครงการสามารถสร้างสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงได้ถึง 1.6 เท่า ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ 1.5 เท่า โดยมีการพัฒนาแบรนด์สินค้าที่เป็นรูปธรรมคือ "Ferment Rai" สำหรับน้ำส้มสายชูหมัก และ "ดงซาง วชั่น" สำหรับสุรากลั่น พร้อมทั้งสร้างช่องทางการตลาดทั้งออฟไลน์และออนไลน์เพื่อให้กลุ่มวิสาหกิจมีรายได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้รับบริการยังอยู่ในระดับดีมาก โดยคิดเป็นร้อยละ 90.20 ซึ่งสะท้อนถึงประสิทธิภาพในการดำเนินงานและการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้จริงเพื่อยกระดับธุรกิจชุมชนอย่างยั่งยืน ผลผลิตสำคัญที่เป็นรูปธรรม (Key Outputs) นอกเหนือจากตัวชี้วัดเชิงปริมาณ โครงการยังสร้างผลผลิตสำคัญที่มีคุณภาพเพื่อเตรียมความพร้อมสู่เชิงพาณิชย์ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ต้นแบบและแบรนด์สินค้า พัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่ปรับปรุงใหม่ 2 รายการ พร้อมการออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่โดดเด่นสะท้อนเอกลักษณ์สับปะรด GI "Ferment Rai" (เฟอร์เมนท์ ราย) ผลิตภัณฑ์น้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด GI "ดงซาง วชั่น" (Dong Sang Fusion) ผลิตภัณฑ์สุรากลั่นจากสับปะรด GI โมเดลธุรกิจ (BMC) ได้แผนธุรกิจฉบับปรับปรุงใหม่ที่ครอบคลุมทั้ง 9 ช่องทาง (Business Model Canvas) ซึ่งผ่านกระบวนการระดมสมองเพื่อระบุกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ช่องทางการตลาด พัฒนาช่องทางจัดจำหน่ายรวม 2 ช่องทาง แบ่งเป็นช่องทางออฟไลน์ (หน้าร้านวิสาหกิจชุมชน) และออนไลน์ (Facebook/E-commerce) อย่างละ 1 ช่องทาง ความพร้อมด้านสถานที่ผลิต ดำเนินการปรับปรุงพื้นที่โรงงานและเตรียมเอกสารเพื่อรองรับการขออนุญาตผลิตและจำหน่ายจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โครงการในปีที่ 2 นี้เน้นหนักไปที่การใช้ Business Model Canvas (BMC) และแนวคิด Design Thinking เพื่อยกระดับจากเพียงแค่การผลิตได้มาตรฐานในปีแรก ไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มและช่องทางรายได้ที่ยั่งยืนให้แก่ชุมชน

ผลลัพธ์

แผน

ผล สรุปผลการดำเนินงานของโครงการในปี 2568 ประสบความสำเร็จอย่างสูงโดยสามารถบรรลุเป้าหมายตามตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ในทุกด้าน ในส่วนของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โครงการสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด รวมถึงขั้นตอนทางกฎหมายและมาตรฐานการผลิตให้กับสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนได้ถึง 12 คน ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ 10 คน พร้อมทั้งสามารถสร้างวิทยากรตัวคูณที่พร้อมส่งต่อความรู้ได้จำนวน 12 คนเช่นกัน ในด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม โครงการได้ส่งมอบเทคโนโลยีการผลิตสุรากลั่นด้วยหอกลั่นขนาดไม่เกิน 5 แรงม้า และเทคโนโลยีมาตรฐานการปฏิบัติที่ดีด้านการผลิต (GMP) อย่างละ 1 เรื่องตามแผนงาน ผลการดำเนินงานเหล่านี้นำไปสู่การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยพบว่าสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงอยู่ที่ 1.6 เท่า ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่ 1.5 เท่า นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมโครงการยังแสดงความพึงพอใจต่อการดำเนินงานในระดับดีมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 90.20 ซึ่งสะท้อนถึงความสำเร็จในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ต้นแบบที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาดและความพร้อมในการพัฒนาสู่ธุรกิจเพื่อสังคมที่ยั่งยืนในอนาคต

ผลกระทบ

แผน

ผล (1) ผลกระทบทางเศรษฐกิจ การดำเนินโครงการในปีที่ 2 ประสบความสำเร็จอย่างโดดเด่นในการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจผ่านการแปรรูปสับปะรด GI ที่ตกเกรดหรือล้นตลาด ซึ่งเดิมมีราคาจำหน่ายเพียง 1–2 บาทต่อกิโลกรัมให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมมูลค่าสูง โดยผลการดำเนินงานพบว่าการนำสับปะรดส่วนเกินตามแผนการผลิตประมาณ 1,007 กิโลกรัม มาแปรรูปเป็นสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมัก สามารถสร้างรายได้รวมได้ถึง 195,140 บาท คิดเป็นมูลค่าเพิ่มสุทธิที่สูงขึ้นอย่างก้าวกระโดดถึงร้อยละ 9,589 เมื่อเทียบกับมูลค่าวัตถุดิบตั้งต้น ส่งผลให้สัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจ (Economic Value Ratio) ที่เกิดขึ้นจริงในปีนี้อยู่ที่ 1.6 เท่า ซึ่งสูงกว่าค่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ 1.5 เท่า นอกจากนี้ยังช่วยให้สมาชิกกลุ่มมีรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 และเกิดเงินทุนหมุนเวียนในการขยายฐานการผลิตและสายผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ได้อย่างต่อเนื่อง (2) ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ในมิติของสิ่งแวดล้อม โครงการได้นำแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) มาใช้จัดการปัญหาผลผลิตเน่าเสียในไร่ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงผลผลิตล้นตลาด โดยใช้กระบวนการผลิตแบบบูรณาการที่สามารถใช้ประโยชน์จากชีวมวล (Biomass) ของสับปะรดได้เกือบทั้งหมด ซึ่งเนื้อสับปะรดจะถูกนำไปผลิตเป็นสุรากลั่น ขณะที่ส่วนเหลือทิ้งอย่างเปลือกและแกนซึ่งมีน้ำหนักมากถึงร้อยละ 50 จะถูกนำมาสกัดน้ำตาลเพื่อใช้ในการผลิตน้ำส้มสายชูหมักต่อ กระบวนการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดปริมาณเศษซากทางเกษตรและมลพิษจากการเน่าเสียของผลผลิตในพื้นที่นางแลเท่านั้น แต่ยังส่งเสริมการปลูกสับปะรด GI แบบปลอดภัยเพื่อลดการใช้สารเคมีและสารพิษตกค้างในดินและน้ำ อันเป็นการบรรเทาปัญหาสิ่งแวดล้อมและสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรท้องถิ่นควบคู่ไปกับการประกอบธุรกิจ (3) ผลกระทบด้านสังคม โครงการได้สร้างความเข้มแข็งให้แก่ฐานรากของชุมชนผ่านการจ้างงานคนในท้องถิ่นเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 2 คน ซึ่งมีส่วนสำคัญในการลดการย้ายถิ่นฐานและเสริมสร้างความสัมพันธ์ในสถาบันครอบครัวให้มั่นคงยิ่งขึ้น เกิดกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้และทักษะสมัยใหม่ระหว่างวัยผ่านกิจกรรมพี่เลี้ยง (Mentoring) ที่สมาชิกคนรุ่นใหม่ได้ร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ด้านเทคโนโลยีการตลาดดิจิทัล (MarTech) ให้แก่สมาชิกกลุ่มผู้สูงอายุ นอกจากนี้ความร่วมมือกับหน่วยงานสนับสนุนกว่า 12 แห่ง ยังช่วยยกระดับขีดความสามารถของวิสาหกิจชุมชนให้มีมาตรฐานในระดับสากล ซึ่งสะท้อนผ่านผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมโครงการที่สูงถึงร้อยละ 90.20 ตลอดจนกลุ่มยังมีการจัดสรรรายได้บางส่วนเพื่อช่วยเหลือกิจกรรมสาธารณประโยชน์ในชุมชน อันเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาสู่การเป็นธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) ที่พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนในอนาคต

ไตรมาส ผลการดำเนินงาน งบประมาณที่ใช้ ผู้รับบริการ

4 [20923]

2.1 กิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิต การขยายสายผลิตภัณฑ์จากฐานทรัพยากรชุมชน 
ระยะเวลาดำเนินการ 1 เม.ย. - 31 พ.ค. 2568 (ขอขยายเวลาถึง 31 ต.ค. 2568)
งบประมาณ 70,450 บาท

รายละเอียดการดำเนินงาน

กิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิต การขยายสายผลิตภัณฑ์จากฐานทรัพยากรชุมชน เป็นกิจกรรมต่อยอดจากปีที่ 1 ที่มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการผลิต โดยใช้ทรัพยากรท้องถิ่นเป็นฐานในการพัฒนา เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย

การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากทีมผู้เชี่ยวชาญจากห้องปฏิบัติการสาขาวิชาวิทยาศาสตร์การอาหาร มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นุกุล อินทกูล พร้อมทีมบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ คุณสุรินทร์ บุญทราย และคุณชิษณุพงค์ บรรจง รวมถึงผู้เชี่ยวชาญจากบริษัท ฮัก ณ ภูแล เชียงราย จำกัด ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักในการพัฒนาและผลิต ร่วมเป็นวิทยากรให้คำแนะนำแก่ผู้เข้าร่วม จำนวน 12 คน จากกลุ่มวิสาหกิจชุมชน

หัวข้อในการพัฒนานวัตกรรม

1. การพัฒนาสายผลิตภัณฑ์ใหม่

1.1 การพัฒนาสูตรสุรากลั่นสับปะรดแบบ Premium ที่มีดีกรี 35% และ 40%

1.2 การพัฒนาน้ำส้มสายชูหมักสับปะรดสูตรเข้มข้น สำหรับการปรุงอาหาร

2. การพัฒนากระบวนการผลิต

2.1 การปรับปรุงกระบวนการหมักเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดเวลาการผลิต

2.2 การพัฒนาระบบการกลั่นแบบ 2 ขั้นตอน เพื่อเพิ่มความบริสุทธิ์ของผลิตภัณฑ์

2.3 การปรับปรุงกระบวนการกรองและการบ่มสุรา

2.4 การพัฒนาระบบควบคุมอุณหภูมิในกระบวนการผลิต

3. การใช้ทรัพยากรท้องถิ่นเพิ่มเติม

3.1 การทดลองใช้สมุนไพรและไม้ผลท้องถิ่นในการปรุงแต่งกลิ่นและรส

3.2 การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

การฝึกปฏิบัติ

ฝึกปฏิบัติการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์ใหม่

ทดลองกระบวนการผลิตแบบใหม่ที่พัฒนาขึ้น

การทดสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ด้วยเครื่องมือวิเคราะห์

การประเมินทางประสาทสัมผัส (Sensory Evaluation)

ผลการดำเนินกิจกรรม

1) จากการดำเนินกิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิตพบว่าการดำเนินงานประสบความสำเร็จในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และปรับปรุงกระบวนการผลิตแม้จะมีความท้าทายจากปัญหาวัตถุดิบสับปะรด GI ที่ขาดแคลนในช่วงแรก

2) ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ทีมวิจัยและผู้เข้าร่วมสามารถพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์ใหม่ ประกอบด้วย สุรากลั่นสับปะรด Premium 30% และ 40%, น้ำส้มสายชูหมักสับปะรดสูตรเข้มข้น เพื่อดำเนินการทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพ เคมี และประสาทสัมผัสในลำดับต่อไป

3) ดำเนินการสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI ในพื้นที่อื่นๆ เพื่อเป็นแหล่งวัตถุดิบสำรอง

4) พัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรดในเบื้องต้น

5) ปรับแผนการดำเนินงานโดยเน้นการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์และการเตรียมความพร้อมด้านอุปกรณ์การผลิต รวมถึงการพัฒนารูปแบบฉลากและบรรจุภัณฑ์ตามข้อกำหนดของกฏหมายการจำหน่ายสุราของกรมสรรพสามิตร

ปัญหาและอุปสรรค

ประสบปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบสับปะรด GI ที่มีคุณภาพตามเกณฑ์ เนื่องจากสภาพอากาศแปรปรวน (ภัยแล้ง) และการระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่เพาะปลูกหลัก การพึ่งพิงปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้สูง โดยเฉพาะวัตถุดิบทางการเกษตรที่มีความผันผวนตามสภาพอากาศ

รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/12/2568 [20923]
70450 12

4 [20924]

2.3 การพัฒนาเสริมศักยภาพกิจกรรมตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

รายละเอียดกิจกรรม

วิธีการดำเนินงานแบ่งเป็น 3 ระยะต่อเนื่องกัน

ระดับต้นน้ำ (Sourcing)การบริหารจัดการวัตถุดิบสับปะรด GI การคัดเลือกและวางแผนการรับซื้อเพื่อลดความเสี่ยงด้านราคาและปริมาณ

ระดับกลางน้ำ (Operation/Production)พัฒนาสูตรและกระบวนการผลิต สร้างความร่วมมือกับโรงงานผลิตสุรากลั่นที่ได้มาตรฐานและได้รับอนุญาตผลิตเพื่อขาย การยกระดับมาตรฐานการผลิตด้วยการเพิ่มเครื่องจักรในกระบวนการกลั่นสุรา การเตรียมความพร้อมในการขออนุญาติผลิตเพิ่มเติม และการบริหารจัดการสต็อกสินค้า

ระดับปลายน้ำ (Marketing/Sales)การพัฒนาช่องทางการตลาดออนไลน์ (Online Marketing) และออฟไลน์ การสร้างแบรนด์ (Branding) และการเล่าเรื่องราวสินค้า (Storytelling) เพื่อเพิ่มมูลค่า

สถานที่ พื้นที่แปลงปลูกสับปะรด (ต้นน้ำ), ห้องปฏิบัติการผลิตและแปรรูปอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, โรงงานผลิตสุราวิสาหกิจชุมชนสุรากลั่นฐิตินันท์ , โรงงานผลิตของบริษัท ฮัก ณ เชียงราย จำกัด และ ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย (กลางน้ำ) และ ตลาด/ช่องทางออนไลน์ผ่าน Facebook Fanpage ของกลุ่มวิสาสหกิจชุมชน, ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย (ปลายน้ำ)

ระยะเวลาดำเนินงาน ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ กุมภาพันธ์ – ธันวาคม 2569

ผลการดำเนินงาน

ต้นน้ำเกิดเครือข่ายเกษตรกรผู้ส่งมอบวัตถุดิบที่มั่นคง มีการวางแผนการผลิตร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาสับปะรดล้นตลาด

กลางน้ำ กระบวนการผลิตมีมาตรฐานสูงขึ้น สามารถลดของเสียในกระบวนการผลิตได้ตามเป้าหมาย

ปลายน้ำ มีช่องทางการจำหน่ายใหม่เพิ่มขึ้น ทั้งบนแพลตฟอร์ม E-Commerce และการออกบูธจำหน่ายสินค้า สมาชิกกลุ่มสามารถใช้เครื่องมือดิจิทัลในการทำตลาดได้

รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/12/2568 [20924]
67050 12

4 [20810]

แพลตฟอร์มเพิ่มศักยภาพธุรกิจชุมชน

Building Community Enterprise: BCE

ชื่อโครงการ : การพัฒนานวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย

2.2กิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจ และการพัฒนาแผนธุรกิจ (Business Model Canvas; BMC)
ระยะเวลาดำเนินการ 1 พ.ค. - 30 มิ.ย. 2568
งบประมาณ 13,450 บาท

รายละเอียดการดำเนินงาน

กิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจและการพัฒนาแผนธุรกิจ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพด้านการบริหารจัดการธุรกิจให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยใช้เครื่องมือ Business Model Canvas (BMC) ในการวิเคราะห์และวางแผนธุรกิจอย่างเป็นระบบ

การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาธุรกิจจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายเป็นวิทยากรให้ความรู้แก่ผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 12 คน ประกอบด้วยผู้แทนจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผู้นำชุมชน และผู้ประกอบการแปรรูปสับปะรด

หัวข้อในการอบรมเชิงปฏิบัติการ

1. ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ Business Model Canvas

แนวคิดและหลักการของ BMC

องค์ประกอบทั้ง 9 ของ BMC และความสัมพันธ์

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ BMC ในธุรกิจต่างๆ

การวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อนของโมเดลธุรกิจ

2. การวิเคราะห์ธุรกิจสุรากลั่นสับปะรดด้วย BMC

Customer Segments การระบุกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

Value Propositions การกำหนดคุณค่าที่ส่งมอบ

Channels การกำหนดช่องทางการจัดจำหน่าย

Customer Relationships การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า

Revenue Streams การวิเคราะห์รายได้

3. การพัฒนาแผนธุรกิจ

การจัดทำแผนการตลาด

การวางแผนการผลิตและการจัดการสินค้าคงคลัง

การวางแผนการเงินและการลงทุน

การจัดทำแผนการดำเนินงานระยะสั้นและระยะยาว

4. Workshop การจัดทำ BMC

แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการจัดทำ BMC

การนำเสนอและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

การให้ข้อเสนอแนะและปรับปรุง BMC

ผลการดำเนินกิจกรรม

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย จำนวน 12 คน

ผู้เข้าร่วมสามารถวิเคราะห์และจัดทำ Business Model Canvas สำหรับผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด

พัฒนาแผนธุรกิจเบื้องต้นที่ครอบคลุมทั้งห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

มีการกำหนดกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย คุณค่าที่ส่งมอบ และช่องทางการจัดจำหน่ายที่ชัดเจน

จากการดำเนินกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจและการพัฒนาแผนธุรกิจ พบว่าผู้เข้าร่วมมีความเข้าใจและสามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือ BMC ในการวางแผนธุรกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม

ด้านความรู้และความเข้าใจผู้เข้าร่วมทั้ง 12 คน สามารถอธิบายองค์ประกอบทั้ง 9 ของ BMC และเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่างๆ ได้เป็นอย่างดี

ด้านการปฏิบัติผู้เข้าร่วมสามารถจัดทำ BMC สำหรับธุรกิจสุรากลั่นสับปะรดได้อย่างสมบูรณ์ โดยมีการระบุกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ นักท่องเที่ยว ร้านอาหาร และผู้บริโภคทั่วไป พร้อมกำหนดคุณค่าที่ส่งมอบ (Value Propositions) ที่ชัดเจน คือ "สุรากลั่นสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย ผลิตจากวัตถุดิบคุณภาพ มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น"

ด้านการพัฒนาแผนธุรกิจกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถจัดทำแผนธุรกิจระยะ 1 ปี ที่ประกอบด้วยแผนการตลาด แผนการผลิต และแผนการเงิน โดยตั้งเป้าหมายยอดขายปีแรกและมีแผนการขยายตลาดในปีที่ 2-3

ผลสำเร็จ

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีความเข้าใจในโมเดลธุรกิจและสามารถนำไปปรับใช้กับการวางแผนธุรกิจได้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีแผนธุรกิจที่ชัดเจนและเป็นระบบ สามารถใช้เป็นแนวทางในการดำเนินธุรกิจและขอสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ได้

2.3กิจกรรม การพัฒนาเสริมศักยภาพกิจกรรมตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ
ระยะเวลาดำเนินกา 1 ก.ค. - 31 ส.ค. 2568
งบประมาณ 17,050 บาท

พัฒนาศักยภาพด้านการจัดการวัตถุดิบและการควบคุมคุณภาพสับปะรด GI

สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI

พัฒนาระบบการจัดเก็บและการรักษาคุณภาพวัตถุดิบให้ได้มาตรฐาน

อบรมการทำเกษตรแบบผสมผสานและการจัดการศัตรูพืชเพื่อลดความเสี่ยงในการผลิต

รายละเอียดการดำเนินงาน

กิจกรรมพัฒนาเสริมศักยภาพตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการวัตถุดิบ การสร้างเครือข่ายเกษตรกร และการพัฒนาระบบการจัดซื้อวัตถุดิบที่มีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความมั่นคงในห่วงโซ่อุปทาน

การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทานจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และตัวแทนเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI ที่มีประสบการณ์ รวม 4 ท่าน เป็นวิทยากรให้ความรู้แก่ผู้เข้าร่วม จำนวน 12 คน ประกอบด้วยเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด และผู้แทนกลุ่มวิสาหกิจชุมชน

หัวข้อในการพัฒนาศักยภาพ

1. การบริหารจัดการวัตถุดิบ

การวางแผนการปลูกและการเก็บเกี่ยวสับปะรด GI

การคัดเลือกและควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ

การจัดเก็บและรักษาคุณภาพสับปะรด

การจัดการวัตถุดิบในภาวะขาดแคลน

2. การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ

การสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI

การทำข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้า (Contract Farming)

การพัฒนาระบบการสื่อสารและประสานงาน

การแบ่งปันความรู้และประสบการณ์ระหว่างเครือข่าย

3. การจัดการความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ

การวิเคราะห์ความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน

การจัดทำแผนบริหารความเสี่ยง

การพัฒนาแหล่งวัตถุดิบสำรอง

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการพยากรณ์ผลผลิต

4. การพัฒนาเกษตรแบบยั่งยืน

การทำเกษตรแบบผสมผสาน

การจัดการศัตรูพืชแบบบูรณาการ

การใช้ปุ๋ยอินทรีย์และการอนุรักษ์ดิน

การรับรองมาตรฐาน GAP

การฝึกปฏิบัติ

การจัดทำแผนการปลูกและเก็บเกี่ยวรายปี

การฝึกปฏิบัติการคัดเลือกคุณภาพสับปะรด

การจัดทำข้อตกลงความร่วมมือระหว่างเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน

การจัดทำแผนบริหารความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ

ผลการดำเนินกิจกรรม

จากการดำเนินกิจกรรมพัฒนาเสริมศักยภาพตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ พบว่าการดำเนินงานประสบความสำเร็จในการสร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานด้านวัตถุดิบ

ด้านการบริหารจัดการวัตถุดิบผู้เข้าร่วมได้จัดทำแผนการปลูกและเก็บเกี่ยวสับปะรด GI แบบหมุนเวียน ทำให้มีผลผลิตออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง ลดปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาระบบการคัดเลือกและควบคุมคุณภาพที่เป็นมาตรฐาน ทำให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ

ด้านการสร้างเครือข่ายสามารถสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI จำนวน 10 ราย ครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบล มีการทำข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้า (Contract Farming) กับเกษตรกร 5 ราย ที่เพียงพอสำหรับการผลิตตลอดทั้งปี

ด้านการจัดการความเสี่ยงมีการจัดทำแผนบริหารความเสี่ยงที่ครอบคลุมทั้งความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ศัตรูพืช และความผันผวนของราคา โดยมีการกำหนดแหล่งวัตถุดิบสำรอง 3 แหล่ง และมีการใช้ระบบการพยากรณ์ผลผลิตล่วงหน้า

ด้านการพัฒนาเกษตรยั่งยืนเกษตรกรในเครือข่าย 10 ราย เริ่มปรับเปลี่ยนมาทำเกษตรแบบผสมผสานในการจัดการศัตรูพืช

ความก้าวหน้าและผลลัพธ์ที่สำคัญ

ห่วงโซ่อุปทานด้านวัตถุดิบมีความมั่นคงและยั่งยืนมากขึ้น ลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบ และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรในพื้นที่ สร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานในระดับต้นน้ำ แม้จะประสบปัญหาวัตถุดิบขาดแคลน

รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/09/2568 [20810]
30500 12

ไตรมาส	ผลการดำเนินงาน	งบประมาณที่ใช้	ผู้รับบริการ
4 [20923]	2.1 กิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิต การขยายสายผลิตภัณฑ์จากฐานทรัพยากรชุมชน  ระยะเวลาดำเนินการ 1 เม.ย. - 31 พ.ค. 2568 (ขอขยายเวลาถึง 31 ต.ค. 2568) งบประมาณ 70,450 บาท รายละเอียดการดำเนินงาน กิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิต การขยายสายผลิตภัณฑ์จากฐานทรัพยากรชุมชน เป็นกิจกรรมต่อยอดจากปีที่ 1 ที่มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการผลิต โดยใช้ทรัพยากรท้องถิ่นเป็นฐานในการพัฒนา เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากทีมผู้เชี่ยวชาญจากห้องปฏิบัติการสาขาวิชาวิทยาศาสตร์การอาหาร มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นุกุล อินทกูล พร้อมทีมบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ คุณสุรินทร์ บุญทราย และคุณชิษณุพงค์ บรรจง รวมถึงผู้เชี่ยวชาญจากบริษัท ฮัก ณ ภูแล เชียงราย จำกัด ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักในการพัฒนาและผลิต ร่วมเป็นวิทยากรให้คำแนะนำแก่ผู้เข้าร่วม จำนวน 12 คน จากกลุ่มวิสาหกิจชุมชน หัวข้อในการพัฒนานวัตกรรม 1. การพัฒนาสายผลิตภัณฑ์ใหม่ 1.1 การพัฒนาสูตรสุรากลั่นสับปะรดแบบ Premium ที่มีดีกรี 35% และ 40% 1.2 การพัฒนาน้ำส้มสายชูหมักสับปะรดสูตรเข้มข้น สำหรับการปรุงอาหาร 2. การพัฒนากระบวนการผลิต 2.1 การปรับปรุงกระบวนการหมักเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดเวลาการผลิต 2.2 การพัฒนาระบบการกลั่นแบบ 2 ขั้นตอน เพื่อเพิ่มความบริสุทธิ์ของผลิตภัณฑ์ 2.3 การปรับปรุงกระบวนการกรองและการบ่มสุรา 2.4 การพัฒนาระบบควบคุมอุณหภูมิในกระบวนการผลิต 3. การใช้ทรัพยากรท้องถิ่นเพิ่มเติม 3.1 การทดลองใช้สมุนไพรและไม้ผลท้องถิ่นในการปรุงแต่งกลิ่นและรส 3.2 การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การฝึกปฏิบัติ ฝึกปฏิบัติการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์ใหม่ ทดลองกระบวนการผลิตแบบใหม่ที่พัฒนาขึ้น การทดสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ด้วยเครื่องมือวิเคราะห์ การประเมินทางประสาทสัมผัส (Sensory Evaluation) ผลการดำเนินกิจกรรม 1) จากการดำเนินกิจกรรมพัฒนานวัตกรรมสินค้าและกระบวนการผลิตพบว่าการดำเนินงานประสบความสำเร็จในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และปรับปรุงกระบวนการผลิตแม้จะมีความท้าทายจากปัญหาวัตถุดิบสับปะรด GI ที่ขาดแคลนในช่วงแรก 2) ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ทีมวิจัยและผู้เข้าร่วมสามารถพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์ใหม่ ประกอบด้วย สุรากลั่นสับปะรด Premium 30% และ 40%, น้ำส้มสายชูหมักสับปะรดสูตรเข้มข้น เพื่อดำเนินการทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพ เคมี และประสาทสัมผัสในลำดับต่อไป 3) ดำเนินการสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI ในพื้นที่อื่นๆ เพื่อเป็นแหล่งวัตถุดิบสำรอง 4) พัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรดในเบื้องต้น 5) ปรับแผนการดำเนินงานโดยเน้นการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์และการเตรียมความพร้อมด้านอุปกรณ์การผลิต รวมถึงการพัฒนารูปแบบฉลากและบรรจุภัณฑ์ตามข้อกำหนดของกฏหมายการจำหน่ายสุราของกรมสรรพสามิตร ปัญหาและอุปสรรค ประสบปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบสับปะรด GI ที่มีคุณภาพตามเกณฑ์ เนื่องจากสภาพอากาศแปรปรวน (ภัยแล้ง) และการระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่เพาะปลูกหลัก การพึ่งพิงปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้สูง โดยเฉพาะวัตถุดิบทางการเกษตรที่มีความผันผวนตามสภาพอากาศ รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/12/2568 [20923]	70450	12
4 [20924]	2.3 การพัฒนาเสริมศักยภาพกิจกรรมตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ รายละเอียดกิจกรรม วิธีการดำเนินงานแบ่งเป็น 3 ระยะต่อเนื่องกัน ระดับต้นน้ำ (Sourcing)การบริหารจัดการวัตถุดิบสับปะรด GI การคัดเลือกและวางแผนการรับซื้อเพื่อลดความเสี่ยงด้านราคาและปริมาณ ระดับกลางน้ำ (Operation/Production)พัฒนาสูตรและกระบวนการผลิต สร้างความร่วมมือกับโรงงานผลิตสุรากลั่นที่ได้มาตรฐานและได้รับอนุญาตผลิตเพื่อขาย การยกระดับมาตรฐานการผลิตด้วยการเพิ่มเครื่องจักรในกระบวนการกลั่นสุรา การเตรียมความพร้อมในการขออนุญาติผลิตเพิ่มเติม และการบริหารจัดการสต็อกสินค้า ระดับปลายน้ำ (Marketing/Sales)การพัฒนาช่องทางการตลาดออนไลน์ (Online Marketing) และออฟไลน์ การสร้างแบรนด์ (Branding) และการเล่าเรื่องราวสินค้า (Storytelling) เพื่อเพิ่มมูลค่า สถานที่ พื้นที่แปลงปลูกสับปะรด (ต้นน้ำ), ห้องปฏิบัติการผลิตและแปรรูปอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, โรงงานผลิตสุราวิสาหกิจชุมชนสุรากลั่นฐิตินันท์ , โรงงานผลิตของบริษัท ฮัก ณ เชียงราย จำกัด และ ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย (กลางน้ำ) และ ตลาด/ช่องทางออนไลน์ผ่าน Facebook Fanpage ของกลุ่มวิสาสหกิจชุมชน, ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย (ปลายน้ำ) ระยะเวลาดำเนินงาน ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ กุมภาพันธ์ – ธันวาคม 2569 ผลการดำเนินงาน ต้นน้ำเกิดเครือข่ายเกษตรกรผู้ส่งมอบวัตถุดิบที่มั่นคง มีการวางแผนการผลิตร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาสับปะรดล้นตลาด กลางน้ำ กระบวนการผลิตมีมาตรฐานสูงขึ้น สามารถลดของเสียในกระบวนการผลิตได้ตามเป้าหมาย ปลายน้ำ มีช่องทางการจำหน่ายใหม่เพิ่มขึ้น ทั้งบนแพลตฟอร์ม E-Commerce และการออกบูธจำหน่ายสินค้า สมาชิกกลุ่มสามารถใช้เครื่องมือดิจิทัลในการทำตลาดได้ รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/12/2568 [20924]	67050	12
4 [20810]	แพลตฟอร์มเพิ่มศักยภาพธุรกิจชุมชน Building Community Enterprise: BCE ชื่อโครงการ : การพัฒนานวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย 2.2กิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจ และการพัฒนาแผนธุรกิจ (Business Model Canvas; BMC) ระยะเวลาดำเนินการ 1 พ.ค. - 30 มิ.ย. 2568 งบประมาณ 13,450 บาท รายละเอียดการดำเนินงาน กิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจและการพัฒนาแผนธุรกิจ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพด้านการบริหารจัดการธุรกิจให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยใช้เครื่องมือ Business Model Canvas (BMC) ในการวิเคราะห์และวางแผนธุรกิจอย่างเป็นระบบ การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาธุรกิจจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายเป็นวิทยากรให้ความรู้แก่ผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 12 คน ประกอบด้วยผู้แทนจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผู้นำชุมชน และผู้ประกอบการแปรรูปสับปะรด หัวข้อในการอบรมเชิงปฏิบัติการ 1. ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ Business Model Canvas แนวคิดและหลักการของ BMC องค์ประกอบทั้ง 9 ของ BMC และความสัมพันธ์ ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ BMC ในธุรกิจต่างๆ การวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อนของโมเดลธุรกิจ 2. การวิเคราะห์ธุรกิจสุรากลั่นสับปะรดด้วย BMC Customer Segments การระบุกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย Value Propositions การกำหนดคุณค่าที่ส่งมอบ Channels การกำหนดช่องทางการจัดจำหน่าย Customer Relationships การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า Revenue Streams การวิเคราะห์รายได้ 3. การพัฒนาแผนธุรกิจ การจัดทำแผนการตลาด การวางแผนการผลิตและการจัดการสินค้าคงคลัง การวางแผนการเงินและการลงทุน การจัดทำแผนการดำเนินงานระยะสั้นและระยะยาว 4. Workshop การจัดทำ BMC แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการจัดทำ BMC การนำเสนอและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น การให้ข้อเสนอแนะและปรับปรุง BMC ผลการดำเนินกิจกรรม จัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย จำนวน 12 คน ผู้เข้าร่วมสามารถวิเคราะห์และจัดทำ Business Model Canvas สำหรับผลิตภัณฑ์สุรากลั่นและน้ำส้มสายชูหมักจากสับปะรด พัฒนาแผนธุรกิจเบื้องต้นที่ครอบคลุมทั้งห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ มีการกำหนดกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย คุณค่าที่ส่งมอบ และช่องทางการจัดจำหน่ายที่ชัดเจน จากการดำเนินกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการความรู้ด้านโมเดลธุรกิจและการพัฒนาแผนธุรกิจ พบว่าผู้เข้าร่วมมีความเข้าใจและสามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือ BMC ในการวางแผนธุรกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม ด้านความรู้และความเข้าใจผู้เข้าร่วมทั้ง 12 คน สามารถอธิบายองค์ประกอบทั้ง 9 ของ BMC และเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ด้านการปฏิบัติผู้เข้าร่วมสามารถจัดทำ BMC สำหรับธุรกิจสุรากลั่นสับปะรดได้อย่างสมบูรณ์ โดยมีการระบุกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ นักท่องเที่ยว ร้านอาหาร และผู้บริโภคทั่วไป พร้อมกำหนดคุณค่าที่ส่งมอบ (Value Propositions) ที่ชัดเจน คือ "สุรากลั่นสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย ผลิตจากวัตถุดิบคุณภาพ มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น" ด้านการพัฒนาแผนธุรกิจกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถจัดทำแผนธุรกิจระยะ 1 ปี ที่ประกอบด้วยแผนการตลาด แผนการผลิต และแผนการเงิน โดยตั้งเป้าหมายยอดขายปีแรกและมีแผนการขยายตลาดในปีที่ 2-3 ผลสำเร็จ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีความเข้าใจในโมเดลธุรกิจและสามารถนำไปปรับใช้กับการวางแผนธุรกิจได้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีแผนธุรกิจที่ชัดเจนและเป็นระบบ สามารถใช้เป็นแนวทางในการดำเนินธุรกิจและขอสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ได้ 2.3กิจกรรม การพัฒนาเสริมศักยภาพกิจกรรมตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ ระยะเวลาดำเนินกา 1 ก.ค. - 31 ส.ค. 2568 งบประมาณ 17,050 บาท พัฒนาศักยภาพด้านการจัดการวัตถุดิบและการควบคุมคุณภาพสับปะรด GI สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI พัฒนาระบบการจัดเก็บและการรักษาคุณภาพวัตถุดิบให้ได้มาตรฐาน อบรมการทำเกษตรแบบผสมผสานและการจัดการศัตรูพืชเพื่อลดความเสี่ยงในการผลิต รายละเอียดการดำเนินงาน กิจกรรมพัฒนาเสริมศักยภาพตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการวัตถุดิบ การสร้างเครือข่ายเกษตรกร และการพัฒนาระบบการจัดซื้อวัตถุดิบที่มีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความมั่นคงในห่วงโซ่อุปทาน การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทานจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และตัวแทนเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI ที่มีประสบการณ์ รวม 4 ท่าน เป็นวิทยากรให้ความรู้แก่ผู้เข้าร่วม จำนวน 12 คน ประกอบด้วยเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด และผู้แทนกลุ่มวิสาหกิจชุมชน หัวข้อในการพัฒนาศักยภาพ 1. การบริหารจัดการวัตถุดิบ การวางแผนการปลูกและการเก็บเกี่ยวสับปะรด GI การคัดเลือกและควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ การจัดเก็บและรักษาคุณภาพสับปะรด การจัดการวัตถุดิบในภาวะขาดแคลน 2. การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI การทำข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้า (Contract Farming) การพัฒนาระบบการสื่อสารและประสานงาน การแบ่งปันความรู้และประสบการณ์ระหว่างเครือข่าย 3. การจัดการความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ การวิเคราะห์ความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน การจัดทำแผนบริหารความเสี่ยง การพัฒนาแหล่งวัตถุดิบสำรอง การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการพยากรณ์ผลผลิต 4. การพัฒนาเกษตรแบบยั่งยืน การทำเกษตรแบบผสมผสาน การจัดการศัตรูพืชแบบบูรณาการ การใช้ปุ๋ยอินทรีย์และการอนุรักษ์ดิน การรับรองมาตรฐาน GAP การฝึกปฏิบัติ การจัดทำแผนการปลูกและเก็บเกี่ยวรายปี การฝึกปฏิบัติการคัดเลือกคุณภาพสับปะรด การจัดทำข้อตกลงความร่วมมือระหว่างเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน การจัดทำแผนบริหารความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ ผลการดำเนินกิจกรรม จากการดำเนินกิจกรรมพัฒนาเสริมศักยภาพตามโมเดลธุรกิจ BMC ในระดับต้นน้ำ พบว่าการดำเนินงานประสบความสำเร็จในการสร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานด้านวัตถุดิบ ด้านการบริหารจัดการวัตถุดิบผู้เข้าร่วมได้จัดทำแผนการปลูกและเก็บเกี่ยวสับปะรด GI แบบหมุนเวียน ทำให้มีผลผลิตออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง ลดปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาระบบการคัดเลือกและควบคุมคุณภาพที่เป็นมาตรฐาน ทำให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ ด้านการสร้างเครือข่ายสามารถสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรด GI จำนวน 10 ราย ครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบล มีการทำข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้า (Contract Farming) กับเกษตรกร 5 ราย ที่เพียงพอสำหรับการผลิตตลอดทั้งปี ด้านการจัดการความเสี่ยงมีการจัดทำแผนบริหารความเสี่ยงที่ครอบคลุมทั้งความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ศัตรูพืช และความผันผวนของราคา โดยมีการกำหนดแหล่งวัตถุดิบสำรอง 3 แหล่ง และมีการใช้ระบบการพยากรณ์ผลผลิตล่วงหน้า ด้านการพัฒนาเกษตรยั่งยืนเกษตรกรในเครือข่าย 10 ราย เริ่มปรับเปลี่ยนมาทำเกษตรแบบผสมผสานในการจัดการศัตรูพืช ความก้าวหน้าและผลลัพธ์ที่สำคัญ ห่วงโซ่อุปทานด้านวัตถุดิบมีความมั่นคงและยั่งยืนมากขึ้น ลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบ และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรในพื้นที่ สร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานในระดับต้นน้ำ แม้จะประสบปัญหาวัตถุดิบขาดแคลน รายงานโดย ผศ.นิเวศ จีนะบุญเรือง วันที่รายงาน 30/09/2568 [20810]	30500	12

สงวนลิขสิทธิ์ © 2569 กองส่งเสริมและประสานเพื่อประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม(กปว.)
Science Research and Innovation Promotion and Utilization Division
Designed & Developed by Ekapong Musikacharoen
มีปัญหาแจ้งได้ที่ ekapong at mhesi.go.th

2568 การพัฒนานวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าสุรากลั่นและน้ำส้มสายชูกลั่นจากสับปะรด GI จังหวัดเชียงราย 0

รายงานความก้าวหน้า