จากผลการทำงานในไตรมาสที่ 3 คงเหลือ 2 กิจกรรม ได้แก่ สรุปผลการวิเคราะห์คุณภาพของผลิตภัณฑ์แปรรูป จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ แล้วยื่นขอรับรองมาตรฐาน อย. สรุปกิจกรรมการท่องเที่ยว โดยในไตรมาสที่ 4 ผู้รับผิดชอบโครงการได้ดำเนินการแล้วเสร็จในทุกกิจกรรมแล้ว โดยได้นำผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการพัฒนาจำนวน 2 รายการ ได้แก่ มะม่วงกวนอบแห้งรสพริกเกลือและหม่อนกวนอบแห้งรสพริกเกลือ สูตรลดน้ำตาลลงร้อยละ 25 ไปตรวจวิเคราะห์คุณภาพด้านกายภาพ เคมี จุลินทรีย์ ได้แก่ ค่าปริมาณความชื้น อยู่ระหว่าง 5.8-5.9 ค่าปริมาณน้ำอิสระ อยู่ระหว่าง 0.44-0.45 ค่าความเป็นกรดด่างเท่ากับ 3.8 คุณค่าทางโภชนาการของผลิตภัณฑ์และปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขกำหนด ผลจากการวิเคราะห์พบว่า ผลิตภัณฑ์ทั้งสองไม่พบเชื้อก่อโรคที่เป็นอันตราย ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการพัฒนาอยู่ระหว่างการยื่นขอรับรองมาตรฐาน อย. ในส่วนของกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวมในด้านการสร้างการรับรู้ให้แก่กลุ่มเป้าหมาย ทีมผู้รับผิดชอบโครงการได้สรุปแผนการท่องเที่ยวเกษตรอินทรีย์แล้ว โดยกิจกรรมสำหรับผู้ที่มาดูงานจะเริ่มจากการเช็คอินเข้าสู่สวนตุ๊กตุ๊ก ชิมผลิตภัณฑ์ผลไม้แปรรูปเป็นของว่างต้อนรับแขกที่มาเยี่ยมชมพร้อมกับฟังประวัติความเป็นมาของสวนตุ๊กตุ๊กฯ ดูผลผลิตจากฟาร์มและการดำเนินงานของกลุ่ม จากนั้นจึงให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเดินชมสวนไปยังฐานกิจกรรม จำนวน 3 ฐาน แบบ 1-day trip หรือให้เลือกเข้ากิจกรรม Workshop ตามที่สนใจ ได้แก่ ฐานการทำปุ๋ยหมักอินทรีย์และปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร ฐานสาธิตการใช้ระบบโซลาร์เซลล์ กิจกรรม Farm to tableนอกจากนี้ ตลอดระยะเวลาของการดำเนินโครงการตั้งแต่เดือน มีนาคม - สิงหาคม 2569 ทีมผู้รับผิดชอบโครงการได้เก็บภาพถ่ายและวิดีโอของสวนก่อนทำการปรับปรุงแปลงเกษตรอินทรีย์และกิจกรรมต่างๆ ของโครงการ แล้วโพสต์ลงช่องทางเฟสบุ๊ค:สวนตุ๊กตุ๊ก Tuk tuk fruit farm อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเกิดการรับรู้และเห็นถึงกิจกรรมและการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มฯ ซึ่งจะนำไปสู่การต่อยอดโครงการในปีถัดไป

รายงานความก้าวหน้า ไตรมาส 3

โครงการ การพัฒนามาตรฐานเกษตรและอาหารแปรรูปอินทรีย์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร

ของวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์สวนตุ๊กตุ๊ก (แปรรูปผลิตภัณฑ์)

แผนการดำเนินงานของปีที่ขอรับการสนับสนุนงบประมาณ

แผนที่จะทำในไตรมาสถัดไป:

1. สรุปผลการวิเคราะห์คุณภาพของผลิตภัณฑ์แปรรูป จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ แล้วยื่นขอรับรองมาตรฐาน อย.
2. สรุปกิจกรรมการท่องเที่ยว ได้แก่ เส้นทางการเรียนรู้ภายในฟาร์ม กิจกรรม Farm to table และจัดทำคลิปวิดีโอกิจกรรมต่างๆ
3. จัดทำรายงานและติดตามผลการดำเนินงาน

• กิจกรรมที่ 4การส่งเสริมการท่องเที่ยว  (แผนการดำเนินงาน:เมษายน - สิงหาคม 2569 / ผู้รับผิดชอบ:อ.ดร.พงษ์พันธุ์, อ.ดร.อรรธพร, อ.ญาณิศา, อ.เอกกฤษ, ผศ.ดร.จักรกฤช, อ.ปุณณดา)
  • ผลการดำเนินงาน:ทีมผู้รับผิดชอบโครงการ ได้ลงพื้นที่ ณ สวนตุ๊กตุ๊กฯ ตำบลสามเรือน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย เพื่อสำรวจเก็บข้อมูลและประชุมหารือกับสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ เกี่ยวกับแนวทางในการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตร เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาใช้วางแผนการสร้างเส้นทางการเรียนรู้ภายในฟาร์มเพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงของพื้นที่เกษตรกับการท่องเที่ยว โดยการวางแผนการจัดโซนต่างๆภายในฟาร์ม จัดฐานสำหรับการเรียนรู้สำหรับใช้รองรับนักท่องเที่ยวมาดูงาน เช่น ฐานการทำปุ๋ยหมักอินทรีย์ ฐานสาธิตการใช้ระบบโซลาร์เซลล์ เป็นต้น รวมถึงสำรวจพื้นที่สำหรับการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรม Farm to table และเก็บภาพถ่าย/วิดีโอของสวนก่อนทำการปรับปรุงแปลงเกษตรอินทรีย์และกิจกรรมต่างๆ ของโครงการ
  • แผนที่จะทำในไตรมาสถัดไป:วางแผนเส้นทางการท่องเที่ยวและกิจกรรมต่างๆภายในฟาร์ม แล้วทำสรุปแผนเส้นทางการท่องเที่ยวและกิจกรรมต่างๆ เก็บภาพถ่ายและวิดีโอของกิจกรรมต่างๆ ในโครงการเพื่อนำมาใช้สำหรับโปรโมทการท่องเที่ยวต่อไป

Øกิจกรรมที่ 3การพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิตของผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผลไม้อินทรีย์อบแห้งด้วยตู้อบ/โดมพลังงานแสงอาทิตย์ (แผนการดำเนินงาน:มีนาคม – เมษายน 2569 / ผู้รับผิดชอบ: อ.เอกกฤษ, อ.ญาณิศา)

-          ผลการดำเนินงาน:ทีมผู้รับผิดชอบโครงการ ได้ทดลองพัฒนาสูตรต้นแบบและกระบวนการผลิต ณ ห้องปฏิบัติการแปรรูปอาหาร อาคารปฏิบัติการพัฒนาผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม ของผลิตภัณฑ์แปรรูปจำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ มะม่วงพริกเกลือกวนอบแห้งสูตรน้ำตาลน้อย และหม่อนน้ำผึ้งมะนาวกวนอบแห้งสูตรน้ำตาลน้อย โดยมีส่วนผสมหลัก คือ เนื้อผลไม้(มะม่วง/หม่อน) น้ำตาล พริกป่น เกลือ น้ำผึ้ง น้ำมะนาว ทำการแปรรูปโดยชั่งส่วนผสมตามสูตร ปั่นเนื้อผลไม้ให้ละเอียด เติมส่วนผสมอื่นๆลงไป นำไปกวนจนให้ได้ปริมาณของแข็งที่ละลายได้ทั้งหมด เท่ากับ 65 องศาบริกซ์ จากนั้นนำไปเกลี่ยลงถาดเพื่อขึ้นรูป นำไปอบด้วยตู้อบลมร้อนที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส ประมาณ 6-12 ชั่วโมง จากนั้นจึงนำออกมาจากตู้อบ พักให้เย็น เก็บรักษาในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท แล้วนำมาทดสอบคุณภาพด้านกายภาพและประสาทสัมผัสเพื่อนำมาปรับปรุงและพัฒนาสูตรในลำดับต่อไป

แผนที่จะทำในไตรมาสถัดไป:พัฒนาสูตรและกระบวนการผลิตให้เป็นสูตรน้ำตาลน้อย และใช้ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ในการทำแห้งของผลิตภัณฑ์ ในช่วงเดือน เมษายน 2569 จากนั้นจึงจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อถ่ายทอดการพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิตของผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผลไม้อินทรีย์อบแห้งด้วยตู้อบ/โดมพลังงานแสงอาทิตย์ ให้แก่สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2569 และทำการตรวจวิเคราะห์คุณภาพของผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการพัฒนาในด้านกายภาพ เคมีและจุลินทรีย์ ออกแบบบรรจุภัณฑ์และฉลากที่เหมาะสม

• กิจกรรมที่ 2 การอบรมเชิงปฏิบัติการให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ เกี่ยวกับการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อเป็นแหล่งพลังงานหลักสำหรับระบบสาธารณูปโภคในสวนเกษตรอินทรีย์ (แผนการดำเนินงาน:มีนาคม – เมษายน 2569 / ผู้รับผิดชอบ: อ.เอกกฤษ, อ.ญาณิศา)
  • ผลการดำเนินงาน:ทีมผู้รับผิดชอบโครงการ ได้ลงพื้นที่ ณ สวนตุ๊กตุ๊กฯ ตำบลสามเรือน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย เพื่อสำรวจพื้นที่โดยรอบของสวนที่เข้าร่วมโครงการ เก็บข้อมูล และพูดคุยกับตัวแทนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ เกี่ยวกับแนวทางในการดำเนินงานกิจกรรมเกี่ยวกับการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อเป็นแหล่งพลังงานหลักสำหรับระบบสาธารณูปโภคในสวนเกษตรอินทรีย์ ซึ่งสวนตุ๊กตุ๊กฯ มีเนื้อที่ทั้งหมด 6.25 ไร่ ปลูกมะม่วงหลากหลายสายพันธุ์ เช่น น้ำดอกไม้ มหาชนก โชคอนันต์ ตลับนาค เป็นต้น และมีพืชอื่นๆ ได้แก่ มะนาว หม่อน กล้วยน้ำหว้า ซึ่งผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP แล้ว ในพื้นที่สวนมีการแบ่งโซนในการปลูกพืชผักผลไม้ และมีโซนในการฝึกอบรมและการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น การหมักดินปุ๋ย และการแปรรูปโดยตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์ จำนวน 1 ตู้
  • แผนที่จะทำในไตรมาสถัดไป:จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อเป็นแหล่งพลังงานหลักสำหรับระบบสาธารณูปโภคในสวนเกษตรอินทรีย์ โดยเบื้องต้นวางแผนไว้ในวันที่ 25-27 เมษายน 2569 แต่อาจมีการปรับเปลี่ยนตามความเหมาะสม

โครงการ การพัฒนามาตรฐานเกษตรและอาหารแปรรูปอินทรีย์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรของวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์สวนตุ๊กตุ๊ก (แปรรูปผลิตภัณฑ์) ประกอบด้วยกิจกรรมทั้งหมด 4 กิจกรรม ที่มีแผนการดำเนินงานของปีงบประมาณ 2569 โดยมีแผนการดำเนินกิจกรรมในช่วงไตรมาสที่ 2-4 เริ่มเดือนมีนาคม ถึง เดือนกันยายน 2569 โดยในช่วงไตรมาสที่ 2 ผู้รับผิดชอบโครงการได้ดำเนินงานแล้ว ดังนี้

• กิจกรรมที่ 1การอบรมเชิงปฏิบัติการให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ในด้านการเตรียมพื้นที่เพาะปลูกตามหลักเกษตรอินทรีย์ การบริหารจัดการต่างๆที่เกี่ยวข้อง เช่น พันธุ์พืช การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ การบันทึกข้อมูลการผลิต (แผนการดำเนินงาน:มีนาคม – เมษายน 2569 / ผู้รับผิดชอบ: ผศ.ดร.จักรกฤช, อ.ปุณณดา, อ.ญาณิศา)
• ผลการดำเนินงาน: ทีมผู้รับผิดชอบโครงการได้ลงพื้นที่ ณ สวนตุ๊กตุ๊กฯ ตำบลสามเรือน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย เพื่อสำรวจพื้นที่และพูดคุยกับตัวแทนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ เกี่ยวกับแนวทางในการดำเนินงานกิจกรรมเพื่อส่งเสริมในด้านการเตรียมความพร้อมเพื่อขอรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ จากนั้นจึงลงพื้นที่เพื่ออบรมเชิงปฏิบัติการให้แก่สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ หัวข้อ ความรู้พื้นฐานและแนวคิดเกษตรอินทรีย์ โดยทีมวิทยากรให้ความรู้กับสมาชิกกลุ่มและผู้ที่สนใจในพื้นที่ใกล้เคียง จำนวน 15 คน ในเนื้อหาเกี่ยวกับหลักการของเกษตรอินทรีย์ ประโยชน์ แนวทางการจัดการดิน น้ำ และความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงแนวโน้มตลาดและความต้องการของผู้บริโภคเกี่ยวกับผลิตผลเกษตรอินทรีย์ ส่งผลให้ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์เพื่อให้สามารถผลิตวัตถุดิบอินทรีย์ให้มีคุณภาพและสามารถตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้าและผู้บริโภคได้ โดยการอบรมครั้งนี้เป็นการปูพื้นฐานเบื้องต้นให้ผู้เข้าอบรมเข้าใจถึงหลักการและแนวปฏิบัติเบื้องต้นของเกษตรอินทรีย์
• แผนที่จะทำในไตรมาสถัดไป:จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการปฏิบัติและการจัดการฟาร์มเกษตรอินทรีย์ และขั้นตอนในการขอรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ โดยเบื้องต้นวางแผนไว้ในวันที่ 18 – 19 เมษายน 2569 แต่อาจจะมีการเปลี่ยนแปลงตามความเหมาะสม