2569 การบริการให้คำปรึกษาและข้อมูลเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ปีที่ 15   0


รายงานความก้าวหน้า

ไตรมาส ผลการดำเนินงาน งบประมาณที่ใช้ ผู้รับบริการ
2 [21459]

ค่าจ้างเหมาเจ้าหน้าที่ เดือนละ 15,000 บาท ตั้งแต่ มกราคม - มีนาคม 69



รายงานโดย างสาวนวินดา ต่างจิตร วันที่รายงาน 03/04/2569 [21459]
45000 0
2 [21458]

ค่าจ้างเหมาเจ้าหน้าที่ เดือน 15,000 บาท เดือน ตุลาคม-ธันวาคม 68



รายงานโดย างสาวนวินดา ต่างจิตร วันที่รายงาน 03/04/2569 [21458]
45000 0
2 [21292]

การวินิจฉัยสถานประกอบการเบื้องต้น (First Visit) วิสาหกิจชุมชนจักสานยางพารา ที่อยู่ 40/2
หมู่ 2 ตำบลป่าแก่บ่อหิน อำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล จากการดำเนินการของโครงการโดยผู้เชี่ยวชาญลงพื้นที่
กลุ่มวิสาหกิจชุมชน เพื่อประเมินข้อมูลเกี่ยวกับธุรกิจ วัตถุดิบ กระบวนการผลิต วัสดุเหลือใช้ และความต้องการ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับสถานประกอบการ โดยมีการลงพื้นที่ในวันที่ 22 มกราคม 2569
ณ วิสาหกิจชุมชนจักสานยางพารา มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

1) ผลการประเมินวัตถุดิบ

จากการลงพื้นที่สำรวจและประเมินสถานประกอบการ วิสาหกิจชุมชนจักสานยางพารา พบว่าในกระบวนการผลิตกระเป๋าจักสานจากเส้นยางพารามีวัสดุเหลือใช้จากขั้นตอนการตัดแต่ง การประกอบชิ้นงาน
และการตกแต่งผลิตภัณฑ์เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะ เศษเส้นยางพาราที่เหลือจากการจักสาน เศษวัสดุจากการตัดขอบกระเป๋า และเศษชิ้นส่วนจากกระบวนการเย็บประกอบผลิตภัณฑ์ ซึ่งวัสดุเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังไม่ได้ถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มศักยภาพด้วยเหตุนี้ ทางทีมผู้เชี่ยวชาญจึงมีแนวคิดในการ นำวัสดุเหลือใช้ดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่  การสร้างสรรค์พวงกุญแจ ของที่ระลึก และการนำเศษวัสดุมาประยุกต์ใช้ด้วย เทคนิคการตัดต่อ (Patchwork Technique) เพื่อสร้างลวดลายและรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่มีความหลากหลายมากขึ้น อันเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้ ลดปริมาณของเสียจากกระบวนการผลิต และส่งเสริมแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน

2) การบวนการผลิต

          สถานประกอบการมีผลิตภัณฑ์หลักคือ กระเป๋าจักสานจากเส้นยางพารา ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หัตถกรรมที่เกิดจากการนำวัสดุยางพารามาแปรรูปเป็นเส้นสำหรับใช้ในงานจักสาน โดยกระบวนการผลิตเริ่มจากการเตรียมเส้นยางพาราให้มีขนาดและความยืดหยุ่นที่เหมาะสม จากนั้นจึงนำมาดำเนินการจักสานขึ้นรูปตามแบบผลิตภัณฑ์ที่กำหนด เมื่อได้โครงสร้างของกระเป๋าแล้ว จะเข้าสู่ขั้นตอนการเย็บประกอบชิ้นส่วน และการติดตั้งอุปกรณ์ประกอบต่าง ๆ เช่น หูจับ ซิป หรือซับใน เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีความแข็งแรงและสามารถใช้งานได้จริง

3) วัสดุเหลือใช้

วัสดุเหลือใช้บางส่วนจากการผลิต เบื้องต้นมีการดำเนินการโดยนำวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิต
เศษเส้นยางพาราที่เหลือจากการจักสาน และเศษวัสดุจากการเย็บประกอบชิ้นงาน มาคัดแยกและจัดเก็บ
เพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์อีกครั้ง โดยวัสดุเหลือใช้ดังกล่าวจะถูกนำไปเป็น วัตถุดิบในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนาดเล็ก เช่น พวงกุญแจของที่ระลึก  รวมถึงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ด้วยเทคนิคการตัดต่อเพื่อสร้างรูปแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีความหลากหลายการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์ในลักษณะดังกล่าว นอกจากจะช่วย ลดปริมาณของเสียจากกระบวนการผลิตแล้วยังเป็นการ เพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุที่เหลือใช้ และส่งเสริมแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน

4) ความต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของสถานประกอบการ

จากการสอบถามความต้องการของสถานประกอบการพบว่า ต้องการนำ วัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตกระเป๋าจักสานยางพารา เศษเส้นยางพาราและเศษผ้าจากการตัดแต่งชิ้นงาน มาพัฒนาและออกแบบเป็น ผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ที่มีขนาดเล็กและสามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น พวงกุญแจของที่ระลึก หรือผลิตภัณฑ์ตกแต่ง เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้และสร้างทางเลือกของผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ สถานประกอบการยังมีความต้องการในการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้มีความทันสมัย สอดคล้องกับความต้องการของตลาด และสามารถต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้ โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการลดของเสียจากกระบวนการผลิต ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตามแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

5) แนวทางในการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เน้นการใช้วัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การออกแบบผลิตภัณฑ์ของวิสาหกิจชุมชนจักสานยางพารามุ่งเน้นการนำวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิต ได้แก่ เศษเส้นยางพารา และเศษวัสดุจากการตัดเย็บและประกอบชิ้นงาน มาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยคำนึงถึงคุณสมบัติของวัสดุทั้งในด้านความยืดหยุ่น ความทนทาน และศักยภาพในการนำกลับมาใช้ใหม่ เพื่อนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ เช่น พวงกุญแจ ของที่ระลึก และผลิตภัณฑ์ตกแต่งขนาดเล็ก

นอกจากนี้ การออกแบบยังมุ่งเน้นความคิดสร้างสรรค์ผ่านการประยุกต์ใช้เทคนิคการตัดต่อ (Patchwork) เพื่อสร้างลวดลายที่หลากหลายและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สะท้อนถึงอัตลักษณ์ของงานหัตถศิลป์จากยางพารา ควบคู่กับการเลือกใช้โทนสีและรูปแบบที่มีความร่วมสมัย เพื่อให้สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาดในปัจจุบัน ทั้งนี้ยังให้ความสำคัญกับการออกแบบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยลดปริมาณของเสียและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน



รายงานโดย างสาวนวินดา ต่างจิตร วันที่รายงาน 30/03/2569 [21292]
0 15
2 [21290]

จากการลงพื้นที่สำรวจและประเมินศักยภาพของสถานประกอบการ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฟาร์มเห็ดบ้านชูใจ พบว่า กระบวนการผลิตและจำหน่ายเห็ดของกลุ่มมี เห็ดนางฟ้า เป็นผลผลิตหลัก โดยในขั้นตอนการคัดเกรดเพื่อจำหน่ายผลสด ทำให้เกิดเห็ดตกเกรด ซึ่งยังคงมีความปลอดภัยต่อการบริโภค และมีปริมาณเหลือจากการจำหน่ายค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันผลผลิตดังกล่าวยังไม่ได้รับการนำกลับมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มศักยภาพ ส่งผลให้เกิดความสูญเสียทางการเกษตร ด้วยเหตุนี้ทีมผู้เชี่ยวชาญจึงมีแนวคิดในการนำวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ลูกชิ้นเห็ดนางฟ้าระดับชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบ ลดความสูญเสียทางการเกษตรจากเห็ดตกเกรด และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าตามแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตลอดจนสร้างทางเลือกใหม่ในการเพิ่มรายได้ให้กับชุมชน

2) การบวนการผลิต

          สถานประกอบการ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฟาร์มเห็ดบ้านชูใจ มีผลผลิตหลักคือ เห็ดนางฟ้าสด ซึ่งผลิตจากวัสดุในท้องถิ่นผ่านกระบวนการเพาะเห็ดด้วยภูมิปัญญา เทคโนโลยีและทักษะของเกษตรกรในชุมชน
โดยมีผลิตภัณฑ์แปรภาพที่โดดเด่นอย่าง ลูกชิ้นอกไก่เห็ดนางฟ้าและเห็ดสวรรค์ ซึ่งสร้างฐานลูกค้าและความเชื่อมั่นในคุณภาพงานผลิตเดิมอยู่แล้ว กระบวนการผลิตเริ่มตั้งแต่การเตรียมวัตถุดิบคุณภาพสูง การคัดเลือกและจัดการกับ เห็ดตกเกรดที่ยังปลอดภัยต่อการบริโภค ให้ได้ตามมาตรฐาน จากนั้นนำมาผ่านกระบวนการผลิตที่ได้รับการพัฒนา ทั้งการบดผสมและการขึ้นรูปตามสูตรเฉพาะ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นมีเนื้อสัมผัสที่พึงพอใจและมีคุณภาพสม่ำเสมอ ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการปรุงสุกและการเก็บรักษาที่ถูกสุขลักษณะ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีความสะอาดและคงคุณค่าทางโภชนาการ พร้อมสำหรับการจำหน่ายสู่ผู้บริโภค ด้วยเหตุนี้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฟาร์มเห็ดบ้านชูใจ จึงมุ่งหวังที่จะเพิ่มความหลากหลายให้กับผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นที่มีความเชี่ยวชาญเดิมอยู่แล้ว โดยการนำกระบวนการผลิตลูกชิ้นเห็ดนางฟ้าระดับชุมชน มาสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ ๆ เพื่อขยายโอกาสทางการตลาดและเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตในท้องถิ่น ซึ่งไม่เพียงแต่จะช่วย ลดความสูญเสียทางการเกษตรจากเห็ดตกเกรด แต่ยังเป็นการเสริมสร้างความมั่นคงทางรายได้ โดยมีเป้าหมายในการสร้างรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นให้แก่สมาชิกอย่างยั่งยืน

3) วัสดุเหลือใช้

          วัสดุเหลือใช้บางส่วนจากการจำหน่ายผลสด เบื้องต้นมีการดำเนินการโดยนำเห็ดที่ตกเกรดหรือเห็ดที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งยังมีความปลอดภัยต่อการบริโภค และเห็ดที่ไม่ถูกนำไปใช้ประโยชน์ในการจำหน่ายสด มาเป็นวัตถุดิบหลักร่วมกับเนื้อปลาที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น อย่างปลาน้ำดอกไม้ หรือปลาสาก เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ชิ้นใหม่ในรูปแบบของ ลูกชิ้นปลาผสมเห็ดนางฟ้าระดับชุมชน ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์อาหารแปรภาพที่ผ่านกระบวนการผลิตที่เหมาะสมและพร้อมถ่ายทอดสู่ครัวเรือน การนำเห็ดตกเกรดและปลาในท้องถิ่นดังกล่าวมาใช้ประโยชน์ใหม่เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบที่เหลือจากกระบวนการจำหน่ายสด ช่วยลดความสูญเสียทางการเกษตรจากเห็ดตกเกรดที่เกิดขึ้นในสถานประกอบการ และส่งเสริมแนวคิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ช่วยยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและเสริมสร้างความมั่นคงทางรายได้ในชุมชน นอกจากนี้ยังช่วยสร้างทางเลือกใหม่ให้กับผู้บริโภคในการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นที่มีความหลากหลาย มีคุณค่าทางโภชนาการ และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจากการบูรณาการทรัพยากรทางทะเลและเกษตรกรรมในท้องถิ่นเข้าด้วยกันอย่างลงตัว

4) ความต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของสถานประกอบการ

          จากการสอบถามความต้องการของสถานประกอบการ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฟาร์มเห็ดบ้านชูใจ พบว่า ต้องการนำ วัสดุเหลือใช้จากกระบวนการจำหน่ายเห็ดสด โดยเฉพาะเห็ดตกเกรดที่ยังคงปลอดภัยต่อการบริโภค มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในด้านการเพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบทางการเกษตรที่เหลือใช้และการสร้างความหลากหลายให้กับสินค้าอาหารแปรรูปของกลุ่ม ดังนั้นจึงมีแนวคิดในการนำวัสดุเหลือใช้ดังกล่าวมาพัฒนาเป็น ผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นปลาผสมเห็ดนางฟ้าระดับชุมชน โดยการนำเห็ดที่ไม่ผ่านมาตรฐานการขายสดมาบูรณาการร่วมกับ เนื้อปลาที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น (เช่น ปลาน้ำดอกไม้ หรือปลาสาก) ผ่านกระบวนการผลิตที่พร้อมถ่ายทอดสู่ครัวเรือน ซึ่งผลิตภัณฑ์ดังกล่าวนอกจากจะช่วย ลดความสูญเสียทางการเกษตรจากเห็ดตกเกรด แล้ว ยังช่วยเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคที่ต้องการผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ในการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าสูงสุด การจัดการของเสียจากฟาร์มให้เป็นศูนย์ และการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพื่อสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้แก่ชุมชน
 



รายงานโดย างสาวนวินดา ต่างจิตร วันที่รายงาน 30/03/2569 [21290]
5000 6